Jak napisać CV?

Każdy z nas potrzebuje dobrego CV - to niezbędna podstawa, która może przynieść nam więcej elastyczności i swobody w szukaniu pracy. Jeśli chcesz wiedzieć jak wziąć się za budowanie CV - ten tekst jest dla Ciebie

Czas czytania
14 minut
Autor
Krzysztof Sikorski

W większości przypadków, CV jest pierwszym punktem naszego kontaktu z przyszłym pracodawcą. Od tego, jak wygląda, zależy pierwsze wrażenie na nasz temat. Niektórzy twierdzą, że rekruter podejmuje decyzję o odrzuceniu CV w pierwszych kilku sekundach patrzenia na nie (co jest bliskie prawdzie, szczególnie jeśli ma do przejrzenia dziesiątki CV). Dobre CV musi zatem spełnić dwa podstawowe cele:

  • zwrócić na nas uwagę pracodawcy (lub rekrutera)
  • przedstawić nas pracodawcy w możliwie najlepszym świetle w możliwie najkrótszej treści

W czasie automatycznego skanowania CV wykonwanego przez boty, znaczenie ma jeszcze jeden czynnik - CV musi spełniać możliwie dużo wymagań stawianych przez pracodawcę w ogłoszeniu - będą one podstawą do analizy porównawczej wykonywanej przez roboty. Przejście tej analizy to warunek tego, by człowiek w ogóle zobaczył nasze CV. I te trzy cele będziemy realizować w ramach tego poradnika.

By napisać dobre CV będziemy się kierować jedną prostą zasadą. Dobre CV musi być użyteczne - to znaczy musi dostarczyć pracodawcy wszystkie informacje potrzebne pracodawcy, aby Cię zatrudnić i jednocześnie nie zawierać niczego ponad nie (wyjątkiem mogą być elementy graficzne na niektórych stanowiskach, które omówię później). Przejdźmy więc do rzeczy.

Krok 0

budowanie bazy osiągnięć

Krok 1

forma graficzna

Krok 2

podstawowe informacje

Krok 3

dobór osiągnięć

Krok 4

nie bądźmy głupi

Krok 0 - budowanie bazy osiągnięć

Kluczowa przy budowaniu CV jest selekcja informacji, które mają się w nim znaleźć. Trzeba jednak mieć z czego wybierać - stąd nim zaczniemy, czeka nas budowanie bazy osiągnięć.

Baza osiągnięć to lista wszystkich naszych życiowych sukcesów. Ukończonych szkół i uczelni, przebytych kursów, wykonanych projektów, stowarzyszeń do których należymy, napisanych prac naukowych, charytatywnych akcji, w których braliśmy udział, etc. Przy dobrych wiatrach Wasze CV szybko przestanie mieścić wszystkie te osiągnięcia, warto więc zebrać je w formie osobnej bazy. Jej konstrukcja jest bardzo prosta - uruchamiamy dowolny arkusz kalkulacyjny (polecam Google Sheetsy, ze względu na synchronizację w chmurze) po czym dzielimy go sobie co cztery kolumny. Pierwsze cztery przeznaczmy na kategorię “Wykształcenie” a poniżej “Doświadczenie zawodowe”. Cztery kolejne możemy wykorzystać na “Działalność społeczną” czyli wszystkie akcje charytatywne i społeczne, w których braliśmy udział (nawet te małe). Kolejne kolumny to “Dodatkowa edukacja” czyli kursy, konferencje i inne wydarzenia, które mogły nas czegoś nauczyć. Następnie “Wyróżnienia”, czyli dyplomy i nagrody, “Umiejętności”, czyli nasze kompetencje, w tym znane języki, a na końcu “Portfolio” lub “Autorskie Projekty” - czyli spis naszych bezpośrednich dokonań.

Zwykle kiedy musimy napisać CV, najczęściej na szybko, nie jesteśmy w stanie przypomnieć sobie wszystkich rzeczy, które dobrze by do niego pasowały. Mając stale aktualizowaną bazę naszych osiągnięć, mamy pod ręką zbiór wszystkich wartych wspomnienia w CV rzeczy

Po co cztery kolumny na jeden typ osiągnięcia? Po to, by zachować stały, tabelkowy sposób zapisu. W pierwszej kolumnie umieszczamy datę skojarzoną z osiągnięciem, w drugiej instytucję z nim połączoną (uczelnię, pracodawcę, organizację przyznającą nam dyplom) w trzeciej to, o co chodzi (stanowisko w pracy, kierunek studiów, nazwa wyróżnienia) a w czwartej dodatkowe informacje - cokolwiek, co jeszcze przyjdzie nam do głowy. W dwóch ostatnich działach będzie wyglądać to nieco inaczej (bez daty i z większym naciskiem na informacje).

Nie chcę rzecz jasna mówić, że powinniście móc wypełnić wszystkie te kolumny już teraz. Podział, który podałem pokrywa znaczną część sfer w życiu i taki holizm jest jego celem - znaczy to tyle, że będą zapewne kolumny, w których nie wpiszecie nic, ale też że cokolwiek, co jest warte wpisania do CV znajdzie swoje miejsce w tym arkuszu (z wyłączeniem bardzo szczególnych branż). Po stworzeniu arkusza, czeka Was mocne przemyślenie tego, co można by do tych kolumn wpisać. Z przypomnieniem sobie wszystkich miejsc zatrudnienia i szkół nie powinno być problemu. Gorzej z pozostałymi elementami. I tutaj staje się jasny podstawowy cel takiego arkusza - zwykle kiedy musimy napisać CV, najczęściej na szybko, nie jesteśmy w stanie przypomnieć sobie wszystkich rzeczy, które dobrze by do niego pasowały. Mając stale aktualizowaną bazę naszych osiągnięć, mamy pod ręką zbiór wszystkich wartych wspomnienia w CV rzeczy.

Link do przykładowego docsa

Na początek musimy jednak czymś tę bazę wypełnić, do czego przyda się Wam lista rzeczy do mentalnego przejrzenia na początek:

Checklista osiągnięć

  • miejsca pracy i edukacji
  • działalność społeczna - stowarzyszenia, fundacje, akcje charytatywne. Jeśli jesteście tużpo studiach - różne działalności studenckie, komisje, etc.
  • dodatkowa edukacja - czy w ostatnich latach brałeś/aś udział w jakimś szkoleniu? Może w konferencjach? Jeśli nie - może warto poszukać kilku tematycznych wydarzeń, by je tu wpisać? Pamiętajcie że kursy internetowe również możecie wpisać - im więcej tym lepiej
  • wyróżnienia - certyfikaty i tym podobne. Jeśli nie macie niczego - warto zrobić nawet jakiś prosty certyfikowany kurs internetowy - nawet jeśli Wy wiecie że zrobienie go zajęło Wam parę godzin, Wasz pracodawca będzie widział tu Waszą aktywność dopasowaną do miejsca pracy
  • umiejętności - nie powinno być problemu - pełna improwizacja
  • autorskie projekty - tu również, wypisujecie wszystko co się da

Powyższa lista pozwoli Wam wypełnić arkusz przynajmniej wstępnie. Będzie to baza na podstawie możecie już stworzyć w pełni sensowne i skuteczne CV. Jednak wartość tej bazy powinna stale rosnąć. Wypatrujcie okazji, by ją poszerzyć, zapisujcie w niej wszystko, co może ją wzbogacić. Prawdziwa siła takiej listy pojawia się wtedy, gdy jest bardzo długa, i obejmuje osiągnięcia z wielu lat. Wtedy pozwala nie tylko wybrać osiągnięcia ściśle dopasowane pod dane stanowisko, ale też zbudować niejako "historię" - śledzić Wasze osiągnięcia na przestrzeni lat.

Inną korzyścią z tak skonstruowanej bazy, jest wylistowanie wszystkich sfer życia, których rozwijanie może być dla nas przydatne zawodowo. Dzięki takiemu spisowi można lepiej planować to, co robimy - wybierać kursy, szukać możliwości brania udziału w różnych rywalizacjach, etc. Ale przejdźmy do rzeczy - do samego pisania CV.

Krok 0

budowanie bazy osiągnięć

Krok 1

forma graficzna

Krok 2

podstawowe informacje

Krok 3

dobór osiągnięć

Krok 4

nie bądźmy głupi

Krok 1 - forma graficzna

Forma graficzna CV powinna spełniać zadania, które postawiliśmy sobie na początku. Po pierwsze, musi być maksymalnie czytelna - użyteczność jest najważniejsza, chcemy by rekruter był w stanie bez problemu przeczytać całość. Po drugie, musi wyróżniać się w jakiś sposób z pozostałych - jakością wykonania, typografią, układem, etc. Dotyczy to każdej pracy, bo zadaniem CV jest zwrócenie uwagi rekrutera, tak by chciał przeanalizować je bardziej szczegółowo.

ASIDE: W przypadku gdy praca, o którą aplikujemy, ma coś wspólnego z tworzeniem elementów graficznych (designer, grafik, być może nawet architekt czy frontend developer), najpewniej czeka nas projektowanie CV samodzielnie. Na tych rynkach jest to powszechne, a wygląd CV jest okazją, by pokazać pracodawcy nasz styl graficzny i nasze zdolności. Na takich stanowiskach nie ma drogi na skróty - po prostu robimy najlepszy design jaki możemy.

Zwykle najlepiej wykorzystać szablon (i ew. go trochę poprawić). Jednak szablony dostępne dla zwykłych programów biurowych zwykle są dość powszechie używane - efekt użycia takiej bazy będzie mniej więcej taki jak przy użyciu do prezentacji któregoś z szablonów bazowych Powerpointa - z pewnością nikomu nie zaimponuje. Za najlepsze do tworzenia CV uważam szablony wykorzystujące technologię TeX. Przykłady? Proszę bardzo:

Powyższe szablony, a także wiele innych znajdziecie w katalogu Overleaf: https://www.overleaf.com/gallery/tagged/cv . Zostały utworzone w języku Latex - znacznikowym języku skierowanym na renderowanie dokumentów stronicowanych w możliwie ładny i regularny sposób (najczęściej stosuje się do do prac naukowych, newletterów, czasem składania książek).

Aby je edytować a następnie skompilować, polecam TeXLive na desktopy bądź wewnętrzny edytor Overleaf w przeglądarce. Wygląda on mniej więcej tak - większości modyfikowacji wyglądu i treści CV można się domyślić:

Dzięki wykorzystaniu takiego szablonu jednocześnie zyskujemy na wyjątkowości CV, nie psujemy jego czytelności, a ponadto nie musimy za dużo się wysilać, żeby je zrobić. Przykład mojego CV, wykonanego tą technologią znajdziecie tutaj.

Krok 0

budowanie bazy osiągnięć

Krok 1

forma graficzna

Krok 2

podstawowe informacje

Krok 3

dobór osiągnięć

Krok 4

nie bądźmy głupi

Krok 2 - podstawowe informacje

Następnym krokiem jest dodanie do CV wszystkich podstawowych infromacji o nas. Imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, telefon i email, ew. strona internetowa. Przeznaczenie tych informacji jest bardzo proste - mają za zadanie pozwolić naszemu pracodawcy się z nami skontaktować (stąd telefon i email), dostarczyć alternatywnej formy pasywnego dostępu do informacji (stąd strona internetowa, czasem jest ona wręcz konieczna, na przykład gdy pracujemy w branży graficznej jest to możliwość zaprezentowania naszych projektów) no i krótko poinformować pracodawcę, kim my właściwie jesteśmy ;).

Informacje te powinny być zaprezentowane w możliwie widocznym miejscu. Odbiorca nie może zastanawiać się, w jaki sposób się z nami kontaktować, użyteczność jest tutaj na pierwszym miejscu. Zastanawiacie się zapewne, co z datą urodzenia i zdjęciem. Co do nich odpowiedź jest tyleż prawdziwa co niesatysfakcjonująca - to zależy. Jeśli aplikujemy do pracy, w której ważnym aspektem są kwestie wizualne, na przykład będziemy pracować w jakiejkolwiek obsłudze klienta, zdjęcie jest obowiązkowe. Jest to wszak pierwszy sposób, w jaki pracodawca będzie oceniał nasze predyspozycje na dane stanowisko. Drugą kwestią jest data urodzenia. Prawdopodobnie są stanowiska, na których data urodzenia może mieć pewne znaczenie, ale w większosci przypadków nie warto jej umieszczać. Pracodawcę powinny obchodzić Twoje kompetencje, a nie to, ile masz lat.

Krok 0

budowanie bazy osiągnięć

Krok 1

forma graficzna

Krok 2

podstawowe informacje

Krok 3

dobór osiągnięć

Krok 4

nie bądźmy głupi

Krok 3 - dobór osiągnięć

Tak oto dotarliśmy do najbardziej kluczowego eleentu budowania CV - faktycznego wyboru wpisów, które chcemy w nim umieścić. Każde CV które wysyłamy powinno być choć trochę spersonalizowane pod pracodawcę, który je otrzymuje i pod stanowisko, na które aplikujemy. Warto mieć co prawda swoje “domyślne” CV (na przykład moim domyślnym CV jest to, które widzieliście powyżej), ale jeśli próbujemy dostać pracę w konkretnym miejscu, sami wysyłamy tam CV i zależy nam na byciu przyjętym, warto dostosować zawartość CV do pracodawcy (to samo tyczy się listu motywacyjnego). Jak to skutecznie zrobić?

Analiza firmy

W przypadku większych firm warto przejrzeć ich politykę CSR (żeby wiedzieć, jakie społeczne rzeczy są przez firmę teoretycznie najbardziej cenione i wybrać akcje społeczne dopasowane do ich celów). Warto zastanowić się nad kulturą organizacyjną firmy i wyeliminować z propozycji rzeczy, które mogą budzić zdziwienie czy dezapobatę (przykładowo, udzielanie się w organizacjach o konkretnym zabarwieniu politycznym może być widziane dobrze w niektórych firmach, ale w innych będzie to uznane za minus).

Jeśli aplikujemy do małych firm, jest szansa, że nasze CV będzie analizował ktoś z wyższego szczebla - wtedy można spróbować przeanalizować konkretne osoby, ich profile w mediach społecznościowych i wizerunek jaki kreują (czy to w LinkedInie, czy to na Facebooku). Osoba wybierająca kandydatów do rozmowy kwalifikacyjnej zawsze decyduje w większości intuicyjnie. Nie da się w pełni ocenić kandydata na podstawie CV, więc jeśli w naszych życiorysie pojawi się na przykład intytucja, którą dana osoba zna i lubi, znacznie zwiększamy swoje szanse.

Analiza stanowiska

W zakresie analizy stanowiska sytuacja jest dużo prostsza - z ogłoszenia warto wypisać słowa kluczowe - wymagania, które stawia przed nami pracodawca i dostosować do nich zawartość CV.

ASIDE - jeśli spodziewacie się, że CV jest przepuszczane przez programy autoanalizujące jego zawartość, przeklejcie treść ogłoszenia do CV w formacie czcionki o kolorze tła i najmniejszym możliwym rozmiarze - wówczas CV będzie w stu procentach zgodne ze słowami kluczowymi i przejdzie automatyczny etap selekcji.

Nie tylko zmniejszycie wówczas ryzyko ze strony programów (gdy chcecie pójść bardziej radykalnie, spójrzcie w ramkę powyżej) ale i osoby rekrutującej Was. Rekruterzy zwykle nie znają wszystkich pojęć używanych w danej branży i przy selekcji kandydatów posługują się głównie zgodnością z ogłoszeniem - tak jest po prostu łatwiej.

Dopasowujemy więc nasze wpisy pod to, jakie umiejętności będą od nas wymagane na danym stanowisku. Dobrym ruchem jest dopisanie do każdego wpisu krótkiej informacji na temat tego, w jaki sposób nasza aktywność przełoży się na naszą skuteczną pracę na danym stanowisku i w danej firmie - będzie to dobrze pokazywało, żę włożyliśmy starania w przygotowanie CV, jak również da na rozmowie kwalifikacyjnej dobre podstawowe tematy do luźnej pogawędki.

Krok 0

budowanie bazy osiągnięć

Krok 1

forma graficzna

Krok 2

podstawowe informacje

Krok 3

dobór osiągnięć

Krok 4

nie bądźmy głupi

Krok 4 - nie bądźmy głupi

Czyli sprawdźmy, czy nie zostawiliśmy po sobie czegoś głupiego w mediach społęcznościowych. Pracodawcy coraz częściej lustrują media społecznościowe kandydatów, by uzyskać więcej informacji na ich temat, a w szczególności ustrzec się przez osobami, które potencjalnie sprawią im problemy.

Najłatwiej po prostu trzymać w ryzach swoje prywatne profile i zablokować do nich dostęp nieznajomym. Pamiętajcie o tym, aplikując do następnej pracy.

Druga rzecz w temacie nie bycia głupim to klauzula o przetwarzaniu danych osobowych - mała rzecz, a jej brak unieważnia CV w wielu firmach.

Najczęściej zadawane pytania i popularne mity

Młodsi z Was pewnie na lekcjach Podstaw Przedsiębiorczości bombardowani byli regułamie dotyczącymi tego, jak powinno wyglądać CV. Koniecznie na jednej stronie, koniecznie ze zdjęciem, datą urodzenia, etc. Ten dział artykułu jest po to, by odnieść się do tego typu przekonań.

W jakiej kolejności umieszczamy działy?

Co do kolejności, w jakiej umieszczamy poszczególne działy, należy się kierować jedną zasadą - logicznego wynikania. Uczyliśmy się, dzięki temu czego się nauczyliśmy, dostaliśmy pracę i działaliśmy społecznie. Podczas tych działań nabyliśmy różne umiejętności, byliśmy doszkalani na kursach, dostawaliśmy nagrody i wyróżnienia, robiliśmy projekty. Wszystko powinno być ustrukturyzowane na podstawie wynikania. Dzięki temu nasze CV czyta się jak historię naszego życia, a taki jest przecież dokładnie cel CV.

Czy CV powinno mieć jedną stronę?

W szkole wciąż uczy się, że CV powinno mieć jedną stronę. Na niższych stanowiskach faktycznie jest to zasada - takie stanowiska zwykle nie wymagają wiele więcej niż informacji na temat naszej edukacji i doświadczenia zawodowego. Jjednak gdy aplikujemy jako specjalista, gdzie konkurencja jest potencjalnie znacznie większa, a nasze umiejętności iękkie będą grały znacznie większą rolę, absolutnie słuszne jest dołączenie drugiej, trzeciej strony. Aplikując jako naukowiec, dołączamy zwykle listę prac naszego autorstwa, która potrafi ciągnąć się przez kilka stron.

Tę szkolną zasadę warto więc zmodyfikować w prosty sposób - pracodawca powinien chcieć Cię zatrudnić po pierwszej stronie CV. To tam umieszczamy doświadczenie zawodowe, edukację, kluczowe informacje dla rekrutera. To widok tej strony powinien przekonać każdego, kto na nią patrzy, że jesteśmy pracownikiem, który prawdopodobnie nadaje się na stanowisko. Druga i następne strony odpowiadają za utwierdzenie go w przekonaniu, że dokonał dobrego wyboru. Upewnienie, że faktycznie jesteśmy godni zaufania, bo przecież wykonaliśmy tak wiele projektów. Być może mogą też dać mozliwość zapoznania się z naszymi pracami, jeśli ich wyniki są dostępne publicznie.

Podsumowując - zakładaj, że Twoje CV będzie musiało radzić sobie z tylko jedną stroną (choćby dlatego, że niektórzy tak je drukują) ale nie bój się dorzucić kolejnych stron tylko dlatego, że ktoś kiedyś spopularyzował taką zasadę.

Czy warto umieszczać elementy dodatkowe?

Poza bazą CV, czyli danymi kontaktowymi i infomacjami zawodowymi, w CV możemy umieścić dane na temat umiejętności (języki, kompetencje) i zainteresowań. Te pierwsze stanowią dobre podsumowanie całego CV i skądinąd jego skrót, dopasowany do wymagań stanowiska (zgodnie z zasadą wynikania i zasadą budowania CV pod pracodawcę) Te drugie mogą być dowodem, że robimy w życiu coś poza pracą a także mogą pomóc rekruterowi nawiązać z nami bardziej bezpośrednią i miłą relację. Szczególnie w korporacjach, gdzie rekrutacja jest kilkuetapowa, może pozwolić to nam przejść pierwszy etap - rozwmowę z HRocem, która skupia się raczej na naszych kompetencjach interpresonalnych i na byciu miłym. Zawsze jest szansa, że zainteresowanie, które mimochodem wpisaliśmy będzie dobrym pretekstem do luźnej rozmowy, która przełoży się na lepsze wrażenie rekrutera na nasz temat.

Czy CV musi mieć nagłówek "Curriculum Vitae"?

Nie, nie, nie. Po prostu nie. Ten mit jest szczególnie dla mnie irytujący. Pracodawca nie jest głupi, wie co w tym momencie czyta. Ma cały stos takich samych papierków do przeczytania. W nagłówku piszecie swoje imię i nazwisko - to one powinny być nagłówkiem Waszego życiorysu, bo głównym tematem tegoż życiorysu jesteście właśnie Wy.

Co dalej?

Budowanie własnej marki jest oczywiście dużo bardziej złożone niż ten wpis. Po zbudowaniu właściwego CV, czeka nas jeszcze opracowanie profilu na GoldenLine i LinkedIn, być może postawienie własnej strony internetowej, druk wizytówek i konsekwentne dbanie o wizerunek. Jednak mam nadzieję, że dzięki niniejszemu wpisowi zrobicie pierwszy krok by poprawić swoje szanse podczas rekrutacji. Jeśli macie jeszcze jakieś wątpliwości co do pisania CV, zapraszam do zadawania pytań na mojego maila lub przez formularz kontaktowy - chętnie odpowiem na wszystkie pytania.

Podobał Ci się artykuł?

Staram się mniej więcej co dwa tygodnie tworzyć treści o podobnej długości i wartości. Zapisz się na newsletter, aby nigdy nie przegapić nowego artykułu!